روکش دندان (Dental Crowns) که به آن پروتز ثابت هم گفته می شود، تاج مصنوعی هم رنگ و مشابه دندان طبیعی می باشد که دارای طیف وسیعی از کاربردها بوده و در شرایط مورد نیاز جهت محافظت از دندان روی آن قرار داده می شود. طول عمر روکش دندان به طور متوسط بین 10 تا 15 سال است که این مسئله بستگی زیادی به جنس مواد کار رفته در ساخت روکش خواهد داشت.

پیش از این که روکش روی دندان نصب شود نیاز است که دندان توسط دندانپزشک قالب گرفته شده و سپس بر اساس آن روکش متناسب با دندان، در لابراتوری ساخته شود. در ادامه جهت نصب روکش ابتدا مقداری از دندان توسط دندانپزشک تراش می خورد تا روکش به خوبی روی آن قرار داده شده و ثابت شود. چنان چه حجم بسیار زیادی از دندان تخریب شده باشد؛ روکش به تنهایی روی دندان قابل نصب نیست و برای نگه داشتن آن نیاز به استفاده از تجهیزاتی به نام پست و کور(Post و Core) می باشد. پست میله فلزیست که بخشی از آن در داخل ریشه دندان قرار می گیرد و سپس در مرحله کور، تا حدودی که بتوان روکش را روی دندان قرار داد دور پست با مواد ترمیم کننده ای مانند آمالگام یا کامپوزیت پر می شود.

توجه به این نکته ضروری است که فرآیند نصب روکش، روش درمانی برگشت ناپذیر است یعنی در صورتی که روکش بنابر دلایلی دچار آسیب یا شکستگی شود حتما باید روکش جدیدی برای دندان سفارش داده شود.

کاربردهای روکش دندان

1. دندان عصب کشی شده ای که بیش از نیمی از آن تخلیه شده باشد.

2. دندانی که دچار ترک خوردگی یا شکستگی شده باشد.

3. دندانی که به علت پوسیدگی حجم زیادی از آن با مواد پر شده باشد.

4. جهت کاربرد زیبایی و پوشش رنگ و ظاهر بد دندان

5. هنگام ایمپلنت کردن دندان

6. ساییدگی شدید دندان به علت دندان قروچه و یا شرایط دیگر

7. زمان استفاده از روش بریج دندان جهت پر کردن جای خالی دندان

انواع روکش دندان

روکش های دندانی با استفاده از مواد مختلفی قابل تولید هستند و در مواقع نیاز به روکش دندان قطعا دندانپزشک از شما سوال می پرسد که چه جنس روکشی برای دندان خود سفارش خواهید داد؟ انتخاب شما وابستگی مستقیمی به مکان دندان این که دندان جلوی شما نیاز به روکش دارد یا دندان های انتهایی و هم چنین قدرت مالیتان خواهد داشت. 

در یک دسته بندی کلی می توان جنس روکش ها را به چهار دسته ی سرامیکی، زیرکونیا، PFM و روکش از جنس طلا تقسیم بندی کرد.  نوع دیگری از روکش که از جنس استیل ساخته می شود نسبت به دیگر روکش ها قیمت پایین تری دارد و بیش تر به عنوان روکش موقتی برای دندان شیری کودکان مورد استفاده قرار می گیرد.

روکش سرامیکی

این نوع روکش صرفا از سرامیک ساخته می شود و تطابق رنگی بالایی با رنگ طبیعی دندان دارد و در برابر لکه شدن بسیار مقاوم هستند. قیمت روکش سرامیکی گران است و استحکام چندان بالایی هم ندارد در نتیجه از جهت زیبایی انتخاب مناسبی برای دندان های جلویی می باشد زیرا این دندان ها هنگام جویدن فشار خیلی زیادی را تحمل نمی کنند.

روکش طلا

این نوع روکش ها لایه های نازکی از جنس طلا می باشند که برای نصب آن ها تنها کافی است دندان به میزان جزیی تراش بخورد. هر چند این روکش ها داری استحکام، کیفیت، عمر طولانی و خواص بسیاری هستند اما به دلیل عدم تطابق رنگی با رنگ طبیعی دندان و قیمت بسیار بالای طلا خیلی از افراد از انتخاب این نوع روکش امتناع می کنند.

روکش زیرکونیا

این نوع روکش که در مقایسه با دیگر انواع روکش ها قیمت بالاتری دارداز ماده ای به نام اکسید زیرکونیوم که دارای خواص متعددی است ساخته می شود. این نوع روکش ها در کنار زیبایی روکش سرامیکی از استحکام و دوام بالایی هم برخوردار بوده و علاوه بر دندان های جلویی برای دندان های انتهایی هم قابل استفاده هستند.

روکش PFM

این نوع روکش ها یکی از رایج ترین و پراستفاده ترین روکش های موجود در بازار هستند. هسته اصلی این روکش ها از جنس فلز است که دور آن توسط سرامیک پوشانده شده است تا ظاهری زیبا و متناسب با دندان های طبیعی داشته باشد. قیمت این روکش ها از انواع قبلی پایین تر است و استحکام و ظاهر مناسبی هم دارد به همین علت اکثر افراد به سمت روکش PFM خواهند رفت.